DE MARATHON (42km en 195m)
2026-05-02, door: George Sieverding
25-04-2026 Sebastian Sawe (KEN) (31) en Yomif Kejelcha (ETH) (28) met 1.59.30 en 1.59.41 onder de magische grens van 2 uur (± 2.50/km, ± 17"/100m).
Geschiedenis
Hardlopen Griekse geschiedenis.
In 490 v Chr liep de Griek Filippides naar Athene, ± 40km, om daar de overwinning van de Grieken op de Perzen te melden. Na de woorden Nenikékamen ("wij hebben gewonnen") stortte hij dood ter aarde.
1896, eerste moderne Spelen, uiteraard in Griekenland (Athene), met natuurlijk de Marathon, Griekse winnaar Spiridon Louis 2.58.50.
Vanaf 1896 tot en met 1956 een onderdeel met enkele memorabele feiten:
1904: winnaar* Thomas Hicks (USA) kreeg onderweg strychnine en cognac;
1908: winnaar Dorando Pietri (ITA) doch gediskwalificeerd vanwege hulp;
1912: overlijden van Francisco Lázaro (POR) door de extreme hitte;
1952: winst voor debutant Emil Zátopek (TJE) die ook de 5 en 10km zegevierde.
*"Winnaar Fred Lorz" werd gediskwalificeerd omdat hij een groot deel met de auto had afgelegd.
In Rome (1960) liep de legendarische Abebe Bikila (ETH) op blote voeten naar een WR in 2.15.16.
4 jaar later in Tokio herhaalde hij deze prestatie, 6 weken na een blindedarm operatie, wederom een WR 2.12.12.
Eigenlijk betekende dit "de start" van een ongelooflijke ontwikkeling van de weg atletiek.
Tegenwoordig heeft iedere, zichzelf respecterende stad, een marathon waaraan tienduizenden deelnemen.
De prestigieuze Abbott World Marathon Majors, in alfabetische volgorde, Berlijn, Boston, Chicago, Londen en New York, hieraan zijn inmiddels Sydney en Tokio toegevoegd. Vrijwel alle parkoersen zijn snel. De winnende tijden meestal onder d 2.02.00 met uitzondering van New York, Sydney en Tokio.
Ter vergelijking Amsterdam 2.03.30 en Rotterdam 2.03.36.
Ontwikkeling WR sinds 1988:
Oorzaken van deze ontwikkelingen.
Training
De toppers trainen gemiddeld 200km per week, soms zelfs iets meer. Het merendeel (± 80%) is rustige duur.
Regelmatig, maximaal éénmaal per week, een lange duurloop 40-50km. De specifieke trainingen onder andere in fartlek voor de tempohardheid.
Sebastian Sawe en Yomif Kejelcha doen deze trainingen gebaseerd op hun PB' s op de 5 - 10km en halve marathon. Vanuit hun PB' s op de weg: 5km. onder 13' (-2'35"/1km, 15,5"/100), 10km. rond de 26'+(idem), halve marathon begin 57'(2'42"/100, 16,2"/100).
Wedstrijdstrategie
In het verleden was het tijden verloop van snel naar langzamer. Tegenwoordig wordt er voor aanvang een keuze gemaakt uit volledig vlak lopen (iedere kilometer dezelfde tijd) of via Neg. Split waarbij wordt gekozen voor een relatief langzame start waarbij in het tweede deel de snelheid iets toeneemt.
Schoeisel
Met afstand op één:
Adizero Adios Pro Evo 3 (Adidas), gemiddeld onder de 100gr, tussen de € 400 en € 500.
Ook Asics, Hoka en Nike leveren vergelijkbaar schoeisel, doch de toppers kiezen voor Adidas.
De voordelen ten opzichte van de conventionele schoenen:
-het bieden van efficiëntie bij de herhaaldelijke schokbelasting;
-middels een tussenzool, vermindering spiervermoeidheid;
-veelal met een carboonplaat in de zool;
-deze functioneert als een hefboom en dit zorgt voor een "stuwend effect";
-de schoen heeft een ademend effect, levert een goed ventilatie en voorkomt blaren.
Uiteraard zijn hiervoor duidelijke regels.
Schoenen met een tussenzool van meer dan 40 mm of meerdere stijve platen zijn verboden.
Hieronder vallen de volgende schoenen:
-New Balance: FulCell SuperComp Trainer;
-Asics: Super Blast, Nova Blast 4, Nova Blast 5;
-Adidas: Adizero Prime X, Adizero Prime X Strung, Adizero Prime X 2 Strung;
-Saucony: Kinvara Pro.
Eliud Kipchoge liep met gangmakers achter een auto 1.59.40, in Wenen 2019, een tijd die uiteraard niet kon worden erkend. Het ging echter om de vraag of een atleet onder de 2 uur zou kunnen lopen. Kipchoge gebruikte bovendien een heel bijzondere schoen:
de Nike Alphafly, met onder andere een zeer dikke zool met Zoom X-schuim Koolstofvezelplaten (carbon plates).
Voedsel
De manier van eten, zowel dagelijks als de dag van de wedstrijd en tijdens de wedstrijd en zelfs na afloop, heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt.
Hierbij het overzicht van de nieuwe recordhouder Sawe.
Koolhydraatinname voor de Marathon
Vrijdag: 80gr koolhydraten bovenop de reguliere voeding.
Zaterdag: 280 gram koolhydraten (5 gram/kilo lichaamsgewicht) (bovenop reguliere voeding)
Vervolgens de dag zelf.
1.Ontbijt: 2 sneetjes brood en thee met honing.
2.Extra: fles Drink Mix 320 in de bus naar de start.
3.Extra: een Gel 100 5' voor de start.
4.Tijdens de wedstrijd: iedere 5km 160 ml Drink Mix 320.
5.Na 20 km: een lichtere drinkmix met een cafeïnegel.
6.Van start tot finish 115 gr koolhydraten/uur .
Dit vraagt training.
Het is vrijwel onmogelijk om dit zonder training binnen te houden.
Hierop is vele maanden getraind in Kenia.
Bijzonderheden
-de cijfers van de toppers laten zien dat je een bizarre hoeveelheid koolhydraten nodig hebt;
-Kejelcha miste op 35km één flesje en dat zou hem de laatste versnelling hebben gekost;
-Kiplimo, de nummer 3, gebruikte in het begin meer koolhydraten doch bouwde dit, tijdens de race, geleidelijk af.
Mogelijk is een aangepast voedingsschema bij het wielrennen de oorzaak van de enorme progressie met betrekking tot de tijden. Tadej Pogacar heeft hierin een duidelijke voortrekkersrol.
Toekomst
Uiteraard is het gezegde "Als er één schaap over de dam is, volgen er meer".
Ongetwijfeld zal op korte termijn een aantal atleten Sawe en Kejelcha volgen.
Een grote voortuitgang in de tijden ontwikkeling valt echter niet te verwachten.